كرده كه از آن پيداست جزو دستورهاى اوائل بعثت است . دوم اينكه اشاره مىكند به عظمت شان قرآن و جلالت قدرش . سوم اينكه كسانى را كه منكر قرآن شوند و نسبت سحر به آن دهند تهديد ، و كسانى را كه از دعوت قرآن سر بتابند مذمت كرده است . و اين سوره از اولين سوره هاى نازل در اوائل بعثت و ظهور دعوت اسلامى است . حتى بعضى « 1 » گفته‌اند اولين سوره اى است كه از قرآن نازل شده . هر چند كه خود آياتش اين قول را تكذيب مىكند ، چون مىرساند رسول خدا ( ص ) قبل از اين سوره قرآن را بر مردم مىخوانده ، و مردم تكذيبش مىكردند و از آن اعراض مىنمودند و نسبت سحر به آن مىدادند . و به همين جهت بعضى از مفسرين متمايل به اين قول شده‌اند كه اولين آياتى كه از قرآن نازل شد ، هفت آيه از اول همين سوره بوده ، و لازمه اين قول آن است كه سوره مورد بحث يكباره نازل نشده باشد . و اين قول هر چند از نظر متن آيات هفتگانه بعيد نيست ، ليكن سياق اول سوره علق آن را دفع مىكند ، چون ظاهر آن اين است كه آيات اول سوره علق اولين آيات نازله از قرآن است . بعضى هم احتمال داده‌اند سوره مورد بحث اولين سوره اى باشد كه بعد از مامور شدن آن جناب به دعوت علنى نازل شده باشد ، و سوره علق اولين سوره نازله از قرآن باشد ، چون رسول خدا ( ص ) بعد از بعثت و نزول سوره علق مدتها دعوتش پنهانى بود ، در نتيجه سوره مورد بحث به منزله آيه « فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ » « 2 » است ، كه دعوت علنى را اعلام مىكند ، با همين نكته بين سه دسته از روايات را جمع كرده : اول آنهايى كه مىگويد سوره مدثر اولين سوره قرآن است ، دوم آنهايى كه مىگويد سوره مدثر بعد از سوره علق نازل شده ، و سوم آنهايى كه مىگويد سوره مزمل و مدثر با هم نازل شده‌اند . ليكن اين قول قدمى از احتمال فراتر نگذاشته . و به هر حال آنچه يقينى و مسلم است اين است كه اين سوره در اوائل بعثت نازل شده و جزو اولين سوره هاى قرآنى است ، و آيات هفتگانه اى كه در اين فصل آورديم متضمن امر به انذار و ساير لوازم انذار است ، كه خداى تعالى به آن سفارش فرموده . * ( « يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ » ) * كلمه « مدثر » - با تشديد دال و تشديد ثاء - در اصل « متدثر » بوده ، كه از مصدر

--> ( 1 ) تفسير كشاف ، ج 4 ، ص 644 . ( 2 ) به طور آشكار آنچه را ماموريت دارى بيان كن و از مشركان روى گردان . سوره حجر ، آيه 94 .